Akım ve Gerilim Düşümü Hesaplama

Gerilim düşümü, kablonun direnci nedeniyle hat sonunda ulaşılan gerilimin kaynaktan düşük olmasıdır. Düşük gerilimli sistemlerde (12 V, 24 V) aynı akımda bile hat uzadıkça düşüm hızla artar ve cihaz beslemesi sınırın altına iner. Aşağıdaki araç seçtiğiniz kesit için düşümü ve harcanan gücü hesaplar.

Hesaplama

Kesit (mm²) Akım (A) Hat uzunluğu (m, tek yön) Besleme gerilimi (V)

Değerleri girin.

Hesap nasıl yapılıyor

R = (2 × ρ × L) / A          hat direnci (gidiş + dönüş)
ΔU = R × I                   gerilim düşümü (V)
% düşüm = (ΔU / U) × 100
P_kayıp = ΔU × I             hatta ısıya dönüşen güç (W)
ρ = 0,0175 ohm·mm²/m (bakır, 20 °C)

Bakırın direnci sıcaklıkla artar; sıcak ortamda gerçek düşüm hesaplanandan bir miktar yüksek çıkar. Kabul sınırı olarak aydınlatma ve elektronik beslemede yüzde 3, motor ve ısıtıcı hatlarında yüzde 5 yaygın olarak kullanılır.

Sık sorulan sorular

Gerilim düşümü neden sadece uzun hatlarda sorun oluyor?

Hat direnci uzunlukla doğru orantılıdır. Kısa hatta direnç ihmal edilebilir düzeydeyken, hat uzadıkça direnç ve dolayısıyla düşüm doğrusal olarak büyür.

12 V sistemde neden daha kalın kablo gerekiyor?

Yüzde düşüm besleme gerilimine bölünerek hesaplanır. Aynı 0,5 V düşüm 230 V hatta ihmal edilebilirken 12 V hatta yüzde dördü aşar; bu yüzden düşük gerilimde kesit büyür.

Hat kaybı ne anlama geliyor?

Gerilim düşümü ile akımın çarpımı, kabloda ısıya dönüşen güçtür. Bu güç hem enerji kaybıdır hem de demet içinde sıcaklık artışına yol açar.