AWG - mm² Çevirici

AWG (American Wire Gauge) kablo kesitini numara ile ifade eden ölçü sistemidir; numara büyüdükçe kesit küçülür. Avrupa'da kesit doğrudan mm² olarak verilir. Aşağıdaki çevirici iki sistemi karşılaştırır ve kesite uygun terminal ailesini önerir.

Çevirici

AWG numarası Kesit (mm²)

Bir değer seçin.

AWG nedir, numarası nasıl okunur?

AWG (American Wire Gauge), iletken çapını bir numarayla tanımlayan ve ABD ile Kanada'da standart olan kablo ölçü sistemidir; numara büyüdükçe iletken incelir. Sistem ASTM B258 standardında tanımlıdır: AWG 36 iletkeni 0,127 mm, AWG 4/0 iletkeni 11,684 mm çapındadır ve aradaki 39 adım geometrik olarak bölünür.

Avrupa'da kesit mm² ile verilse de AWG kablo demeti işinde her gün karşınıza çıkar: UL onaylı kablolar (UL 1007, UL 1015) ve JST, Molex gibi üreticilerin terminal katalogları kesit aralığını AWG ile yazar. HD Kablo'ya göndereceğiniz teknik resimde kesiti AWG ya da mm² olarak yazabilirsiniz; hangisinin esas alınacağını belirtmeniz yeterlidir.

Pratik kural	Sonuç	Örnek (ASTM B258 tam değerleri)
3 numara küçülme	Kesit yaklaşık 2 katına çıkar	AWG 20 (0,52 mm²) → AWG 17 (1,04 mm²)
6 numara küçülme	Çap yaklaşık 2 katına çıkar	AWG 24 (0,511 mm) → AWG 18 (1,024 mm)
10 numara küçülme	Kesit yaklaşık 10 katına çıkar	AWG 20 (0,52 mm²) → AWG 10 (5,26 mm²)

Aşağıdaki dönüşüm tablosundaki mm² değerleri bu tam değerler değil, piyasada karşılık olarak kullanılan en yakın standart metrik kesitlerdir.

AWG - mm² dönüşüm tablosu

AWG	Kesit (mm²)	İletken çapı (mm)	Yaklaşık akım (A)
AWG 30	0,05	0,255	0,5
AWG 28	0,08	0,321	0,8
AWG 26	0,13	0,405	1,3
AWG 24	0,20	0,511	2,1
AWG 22	0,32	0,644	3,0
AWG 20	0,50	0,812	5,0
AWG 18	0,75	1,024	7,0
AWG 16	1,50	1,291	10,0
AWG 14	2,50	1,628	16,0
AWG 12	4,00	2,053	22,0
AWG 10	6,00	2,588	30,0
AWG 8	10,00	3,264	44,0
AWG 6	16,00	4,115	60,0

Akım değerleri PVC izoleli tek iletken ve 30 °C ortam koşulu için yaklaşık değerlerdir. Demet içinde bir arada taşınan iletkenlerde ısınma arttığı için değer düşürülür.

Kesite göre terminal önerisi

Kesit aralığı	Uygun terminal ve konnektörler
0.08 - 0.35 mm²	Dupont, JST PH ve ZH, ince kesit yüksük
0.35 - 0.75 mm²	JST XH ve SM, Molex KK ve Micro-Fit, 2.8 mm faston
0.75 - 1.5 mm²	JST VH, Molex Mini-Fit, 4.8 mm faston, yüksük
1.5 - 2.5 mm²	6.3 mm faston, yuvarlak terminal, Deutsch DT
2.5 mm² ve üzeri	Yuvarlak (halka) terminal, güç terminali, kablo pabucu

Sonucu nasıl okumalı

Dönüşüm neden tam sayı vermez

AWG geometrik bir seridir: her numara arasındaki kesit oranı sabittir, metrik kesitler ise yuvarlak değerlerde standartlaşmıştır. Bu yüzden AWG 18 tam olarak 0.75 mm² değil, ona en yakın metrik kesittir. Tabloda verilen karşılık pratikte kullanılan eşleşmedir, matematiksel tam karşılık değil.

Tel sayısı kesite dahil değildir

Aynı kesit hem az sayıda kalın telden hem çok sayıda ince telden oluşabilir. Elektriksel olarak ikisi eşdeğerdir, mekanik olarak değil: çok telli kablo daha esnektir ve bükülmeye dayanır, az telli daha serttir. Hareketli güzergâhta tel sayısı kesit kadar belirleyicidir.

Terminal seçimi kesitle birlikte yapılır

Her terminal belirli bir kesit aralığı için üretilir. Aralığın altındaki kesit krimp içinde gevşer, üstündeki ise terminali tam kapattırmaz. Kesit değiştiğinde terminalin de değişmesi gerekip gerekmediği mutlaka kontrol edilmelidir.

Kaynak farklılıkları

Farklı kataloglarda aynı AWG için biraz farklı mm² değerleri görebilirsiniz; fark yuvarlama ve ülke standardı kaynaklıdır. Şartnamede hangi birimin esas alındığı yazılıysa o birim kullanılır, dönüşüm yalnız karşılaştırma için yapılır.

Sık sorulan sorular

AWG ne demek, neden hâlâ kullanılıyor?

AWG, American Wire Gauge kısaltmasıdır ve kablo kesitini numarayla veren Amerikan ölçü sistemidir. UL onaylı kablolar ve konnektör üreticilerinin terminal katalogları kesiti AWG ile verdiği için mm² kullanılan projelerde de terminal seçimi AWG karşılığıyla yapılır.

AWG numarası büyüdükçe kablo kalınlaşır mı?

Hayır, tam tersi. AWG numarası büyüdükçe kesit küçülür. AWG 26 ince bir sinyal kablosu, AWG 10 ise kalın bir güç kablosudur.

0.75 mm² kablo kaç amper taşır?

Tek iletken serbest havada ve 30 °C ortamda yaklaşık 7 A taşır. Demet içinde, yüksek sıcaklıkta ya da uzun hatta bu değer düşer; uzun hatlarda gerilim düşümü belirleyici olur.

Hangi kesite hangi terminal uygun?

Her terminal belirli bir kesit aralığı için üretilir. Aralık dışı kesit krimp geometrisini bozar ve bağlantı zayıflar; yukarıdaki tablo yaygın eşleşmeleri gösterir.