Krimpleme mi Lehimleme mi?
Kablo demetlerinde standart bağlantı yöntemi krimplemedir; lehimleme ancak krimplenemeyen özel durumlarda kullanılır. Nedeni basittir: doğru yapılmış bir krimp, iletken ile terminal arasında gaz geçirmez soğuk kaynak oluşturur ve titreşim altında yorulmaz. Lehim ise bağlantının hemen arkasında sert bir geçiş bölgesi yaratır, titreşimde tam o noktadan kopar.
Krimpleme ile lehimleme arasındaki fark nedir?
Krimpleme, terminalin iletkeni mekanik olarak sıkıştırmasıdır; ısı kullanılmaz. Lehimleme, iletken ile terminali eriyen alaşımla birleştirir ve bölgeye ısı verir. Krimp bağlantısının kalitesi ölçülebilir (krimp yüksekliği, kesit analizi, çekme testi); lehimin kalitesi büyük ölçüde operatörün eline bağlıdır.
| Kriter | Krimpleme | Lehimleme |
|---|---|---|
| Titreşim dayanımı | Yüksek; esneklik bağlantının dışında kalır | Düşük; lehim bittiği noktada sert geçiş ve yorulma kırığı |
| Isıl etki | Yok | Yalıtım geri çekilebilir, iletken tavlanır |
| Tekrarlanabilirlik | Tezgâh parametresine bağlı, sabit | Operatöre bağlı, adetten adede değişir |
| Kontrol yöntemi | Krimp yüksekliği ölçümü, kesit analizi, çekme testi | Gözle muayene; iç yapı doğrulanamaz |
| Üretim hızı | Otomatik tezgâhta yüksek | Elle, yavaş |
| Onarılabilirlik | Terminal kesilir, yeniden krimplenir | Yeniden lehimlenebilir ama ısı tekrarlanır |
Lehimleme hangi durumlarda kullanılır?
Uygun terminali bulunmayan özel bağlantılarda, kart üzerine doğrudan giden kablolarda ve çok ince çok telli iletkenlerde lehim tercih edilebilir. Bu durumlarda lehim bölgesinin hemen arkası mutlaka mekanik olarak desteklenir: makaron, kelepçe ya da reçineli koruma ile hareket kısıtlanır, aksi hâlde kopma noktası oraya taşınır.
Krimplenmiş ucu lehimlemek doğru mu?
Hayır. Krimp bölgesine lehim akıtmak yaygın bir hatadır: lehim krimpin içine sızar, gaz geçirmez temas bozulur ve esnek iletken sertleşir. Sonuç, iki yöntemin de avantajını kaybeden bir bağlantıdır. IPC/WHMA-A-620 kabul kriterlerinde de krimp bölgesine lehim taşması kusur sayılır.
Lehimleme nedir?
Lehimleme, iki metal parçanın erime sıcaklığı daha düşük bir dolgu metali (lehim) eritilerek birleştirilmesidir; parçaların kendisi erimez. Elektronikte kablo ucu ile terminal ya da kart arasında hem elektriksel hem mekanik bağlantı kurmak için kullanılır. Kurşunsuz lehim alaşımları RoHS uyumu nedeniyle kalay-gümüş-bakır (SAC) esaslıdır.
Kablo demetinde lehimin zayıf noktası lehimin bittiği yerdir: lehim teli sertleştirir, titreşim ve bükülme bu geçiş noktasında yorulma kırığı oluşturur. Bu yüzden seri üretilen demetlerde terminal bağlantısı krimple, kart ve özel konnektör bağlantısı lehimle yapılır.