Makaron Nedir? Isıyla Daralan Makaron Seçimi
Makaron, kabloyu ya da bağlantı noktasını yalıtmak ve korumak için üzerine geçirilen plastik kılıftır. Kablo demetinde en çok ısıyla daralan makaron kullanılır: ısıtıldığında çapı küçülür ve altındaki kabloya sıkıca oturur. Seçimde belirleyici olan daralma oranı, malzeme, sıcaklık sınıfı ve iç yüzeyde yapıştırıcı olup olmadığıdır.
Adım adım
-
Ölçüleri alın
Makaronun geçeceği en geniş noktanın ve saracağı en ince kablonun çapını ölçün; daralma oranını bu iki çapa göre seçin.
-
Boyu kesin ve yerleştirin
Korunacak bölgenin iki yanına yalıtım üzerine taşacak pay ekleyin, daralmada kısalmayı hesaba katın. Makaronu bağlantıdan önce kabloya geçirin.
-
Ortadan uçlara doğru ısıtın
Sıcak hava tabancasını makaron boyunca döndürerek ortadan başlayın ve uçlara ilerleyin; böylece içeride hava kalmaz. Açık alev kullanmayın.
-
Kontrol edin
Makaron kablonun çevresine boşluksuz oturmalı, yüzeyde yanık ya da incelme olmamalı. Yapışkanlı makaronda uçlardan az miktarda yapıştırıcı taşması doğru daralmanın işaretidir.
Isıyla daralan makaron nasıl seçilir?
Makaronun daralmadan önceki iç çapı, üzerinden geçeceği en geniş noktadan (çoğunlukla konnektör ya da terminal) büyük olmalıdır. Daraldıktan sonraki iç çapı ise örteceği en ince noktadan küçük olmalıdır; aksi hâlde makaron bol kalır ve kayar. İki çap arasındaki fark ne kadar büyükse o kadar yüksek daralma oranı gerekir. 2:1 oran, çapı yarıya iner demektir; konnektör üzerinden geçip ince kabloyu sarması gereken yerlerde 3:1 ya da 4:1 seçilir.
| Malzeme | Tipik kullanım | Öne çıkan özellik |
|---|---|---|
| Poliolefin | Genel amaçlı yalıtım, renk kodlama, etiket altı | En yaygın tip; esnek, ekonomik |
| Yapışkanlı (çift cidarlı) poliolefin | Ek (splice) noktası, nem ve su riski olan bölgeler | İç yüzeydeki yapıştırıcı eriyip boşluğu doldurur, sızdırmazlık sağlar |
| PVC makaron | Düşük maliyetli yalıtım, daralmayan kılıf | Isıl dayanımı sınırlı |
| Floropolimer (PTFE, FEP, PVDF) | Yüksek sıcaklık ve kimyasal ortam | Yüksek ısıl ve kimyasal dayanım, daha pahalı |
| Elastomer ve silikon | Sürekli hareket, titreşim, esneklik gereken yer | Esnek kalır, darbe emer |
Yapışkanlı makaron ne zaman gerekir?
Bağlantı noktası nemle, suyla ya da yoğuşmayla karşılaşacaksa yapışkanlı makaron kullanılır. Düz makaron yalnız mekanik ve elektriksel yalıtım sağlar; uçlarından nem girebilir. Çift cidarlı makaronda iç katman ısıyla eriyip kablo ile makaron arasındaki boşluğu kapatır. Sızdırmazlığın tek başına yetmediği uygulamalarda IP sınıflı konnektör ya da overmold tercih edilir.
Makaron kablo demetinde nerelerde kullanılır?
Ek noktalarının yalıtımında, terminalin arkasında kablo çıkışını destekleyen gerilim azaltıcı olarak, dalların ayrıldığı noktalarda, renk kodlu tanımlamada ve üzerine baskı yapılan etiket makaronu olarak. Sıcak yüzeye ya da keskin kenara komşu bölgelerde makaronun yerine cam elyaf örgü, oluklu boru ya da spiral sargı gibi daha kalın koruma gerekebilir. HD Kablo olarak makaron tipini ve boyunu teknik resimde belirtilen yere göre uyguluyoruz; resimde yoksa numune onayında birlikte kararlaştırılır.
Makaron nasıl daraltılır?
Sıcak hava tabancası ya da daraltma fırınıyla, makaronun ortasından uçlarına doğru ilerleyerek eşit ısı verilir. Açık alev yüzeyi yakar ve iç yalıtıma zarar verir. Makaron daraldıkça boyu da bir miktar kısalır; kesim boyu buna göre biraz uzun tutulur.